![γυναίκα διαθέτει ευσυνειδησία, το χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που προβλέπει τη μακροζωία](/images/Arthra_Psixikis_Ygeias/proagogi_psixikis_ygeias/evexia/EusyneidhsiaXarakthrProswp_f.jpg)
Γιατί οι ευσυνείδητοι άνθρωποι ζουν περισσότερο;
Ένας λόγος για τον οποίο οι ψυχολόγοι ενδιαφέρονται για την προσωπικότητα είναι ότι μπορούμε να αντιληφθούμε αυτή την έννοια διαισθητικά. Συμβαδίζει με τη βασική μας παρατήρηση ότι η ατομική συμπεριφορά είναι οργανωμένη σε πρότυπα και ότι αυτά τα πρότυπα διαφέρουν μεταξύ των ατόμων.
Η επιστήμη της ψυχολογίας, από την πλευρά της, ενδιαφέρεται για την περιγραφή και τα μοντέλα προσωπικότητας περιγράφουν τους ανθρώπους –και τις διαφορές μεταξύ τους– με χρήσιμους τρόπους.
Ένα δημοφιλές και καλά μελετημένο μοντέλο είναι το μοντέλο των 5 παραγόντων, το οποίο μετρά πέντε βασικά και σχετικά σταθερά χαρακτηριστικά: Νευρωτισμός, Δεκτικότητα, Συγκαταβατικότητα, Εξωστρέφεια και Ευσυνειδησία. Οι ατομικές διαφορές στο επίπεδο αυτών των χαρακτηριστικών θεωρείται ότι αντιπροσωπεύουν τις παρατηρούμενες διαφορές στα πρότυπα συμπεριφοράς.
Ωστόσο, οι ψυχολόγοι ενδιαφέρονται επίσης για την πρόβλεψη, τη χρήση μιας μεταβλητής για την πρόγνωση μιας άλλης, την παρατήρηση του μέλλοντος. Η προσωπικότητα αποδεικνύεται ότι μπορεί να μας βοηθήσει να το κάνουμε και αυτό. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των 5 παραγόντων είναι προγνωστικά για ποικίλες πτυχές της ζωής των ανθρώπων, από τη χρήση του διαδικτύου έως τα ακαδημαϊκά επιτεύγματα και την οικογενειακή ικανοποίηση.
Ένας τομέας αποτελεσμάτων που προσελκύει μεγάλο ενδιαφέρον από τους ερευνητές της προσωπικότητας είναι η μακροζωία. Τα τελευταία 30 χρόνια, έχουν συγκεντρωθεί στοιχεία που υποδηλώνουν ότι οι πτυχές της προσωπικότητας προβλέπουν πράγματι τη μακροζωία και ότι οι διαφορές που σχετίζονται με την προσωπικότητα σε αυτό το αποτέλεσμα είναι συγκρίσιμες σε μέγεθος με αυτές που συνδέονται με την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και τη νοημοσύνη.
Διαβάστε σχετικά: Θέλεις να είσαι υγιής και ευτυχισμένος; Διάλεξε έναν ευσυνείδητο σύντροφο
Η ευσυνειδησία ξεχωρίζει ως προγνωστικός παράγοντας της μακροζωίας
Με την πάροδο του χρόνου, τα στοιχεία σχετικά με τη μακροζωία συγκλίνουν σαφώς σε ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό των 5 παραγόντων: την ευσυνειδησία. Για παράδειγμα, ο Χάουαρντ Φρίντμαν και οι συνεργάτες του (1993) χρησιμοποίησαν δεδομένα προσωπικότητας από 1.178 άνδρες και γυναίκες που συμμετείχαν σε μια μακροχρόνια μελέτη 70 ετών. Διαπίστωσαν ότι η ευσυνειδησία στην παιδική ηλικία σχετίζεται σαφώς με την επιβίωση στη μέση έως και τη μεγάλη ηλικία.
Με βάση το ίδιο σύνολο δεδομένων, η Λέσλι Μάρτιν και οι συνεργάτες της (2007) πραγματοποίησαν μια προοπτική διαχρονική μελέτη ομάδας 1.253 ανδρών και γυναικών από την Καλιφόρνια για επτά δεκαετίες (1930-2000), διαπιστώνοντας ότι η ευσυνειδησία, που μετρήθηκε ανεξάρτητα στην παιδική ηλικία και την ενηλικίωση, προέβλεψε τον κίνδυνο θνησιμότητας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.
Η Μάργκαρετ Κερν και ο Χάουαρντ Φρίντμαν του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας (2008) διεξήγαγαν μια μετα-ανάλυση της σχέσης μεταξύ ευσυνειδησίας και μακροζωίας, που περιλάμβανε 20 ανεξάρτητα δείγματα με 8.942 συμμετέχοντες από έξι διαφορετικές χώρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα ευσυνειδησίας σχετίζονται σημαντικά και θετικά με τη μακροζωία.
Πρόσφατα, ο Νίκολας Τουριάνο του Πανεπιστημίου της Δυτικής Βιρτζίνια και οι συνεργάτες του (2020) ενοποίησαν δεδομένα από 44.702 συμμετέχοντες σε 12 διαφορετικές μελέτες και διαπίστωσαν ότι προέκυψε ένα συνεπές μοτίβο με υψηλότερα επίπεδα ευσυνειδησίας να προβλέπουν μειωμένο κίνδυνο θανάτου.
Γιατί οι ευσυνείδητοι άνθρωποι τείνουν να ζουν περισσότερο;
Όταν πρόκειται για τη μακροζωία, το χαρακτηριστικό της ευσυνειδησίας φαίνεται να είναι ο πιο σημαντικός προγνωστικός παράγοντας. Αλλά οι ψυχολόγοι και ο απλός κόσμος δεν ενδιαφέρονται μόνο για την πρόβλεψη. Θέλουμε επίσης να εξηγήσουμε, να μάθουμε γιατί τα πράγματα σχετίζονται με τον τρόπο που σχετίζονται. Πέρα από την απλή περιγραφή και την πρόβλεψη, η εξήγηση των φαινομένων του κόσμου είναι η κορυφή της επιστημονικής φιλοδοξίας. Λοιπόν, πώς μπορεί η ευσυνειδησία να φέρει μακροζωία;
Γενικά, τα πολύπλοκα ανθρώπινα αποτελέσματα είναι πολλαπλώς προσδιορισμένα, πράγμα που σημαίνει ότι οι παράγοντες προσωπικότητας μπορούν να ασκήσουν την επιρροή τους στη μακροζωία μέσω διαφόρων οδών. Η έρευνα έχει τεκμηριώσει ότι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας προβλέπουν ορισμένες συμπεριφορές υγείας, όπως το κάπνισμα, η διατροφή, η άσκηση, η χρήση αλκοόλ και η ανάληψη κινδύνων, οι οποίες με τη σειρά τους είναι γνωστό ότι επηρεάζουν τη μακροζωία.
Η Σαντέλ Σπίαρς (2019) στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια και οι συνεργάτες της υποστήριξαν πρόσφατα ότι η προσωπικότητα μπορεί να επηρεάσει τη μακροζωία μέσω των επιδράσεών της στον ύπνο. Η 20ετής μελέτη τους με 3.759 συμμετέχοντες διαπίστωσε ότι η χαμηλότερη ευσυνειδησία προέβλεπε αυξημένο κίνδυνο θανάτου μέσω της άμεσης, έμμεσης και συνολικής επίδρασης της διάρκειας του ύπνου.
Η ευσυνειδησία είναι επίσης πιθανό να επηρεάσει τη μακροζωία μέσω βιολογικών οδών. Η Αντζελίνα Σούτιν του Κρατικού Πανεπιστημίου της Φλόριντα και οι συνεργάτες της (2018) ανέλυσαν ένα δείγμα με περισσότερους από 12.000 συμμετέχοντες για τη σχέση ανάμεσα σε βιολογικούς δείκτες υγείας –όπως δείκτης μάζας σώματος, περιφέρεια μέσης, δείκτες αίματος και φυσική απόδοση (λειτουργία πνευμόνων, αντοχή στη λαβή, ταχύτητα περπατήματος)– και διάφορες συσχετιζόμενες πτυχές του χαρακτηριστικού της ευσυνειδησίας (αυτοέλεγχος, τάξη, εργατικότητα, παράδοση, αρετή και ευθύνη).
Διαβάστε σχετικά: Η γενναιοδωρία προσφέρει μακροζωία
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τέσσερις από τις έξι πλευρές της ευσυνειδησίας συσχετίστηκαν με σχεδόν όλους τους δείκτες υγείας. Η υψηλότερη ευσυνειδησία προέβλεπε υγιέστερους μεταβολικούς, καρδιαγγειακούς και φλεγμονώδεις δείκτες, και καλύτερη απόδοση στις φυσικές αξιολογήσεις.
Πιο πρόσφατα (2021) ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Λίμερικ παρείχαν στοιχεία ότι η προσωπικότητα μπορεί να επηρεάσει τη μακροζωία μέσω της ανοσοποιητικής λειτουργίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι με υψηλότερη ευσυνειδησία ζουν περισσότερο εν μέρει ως αποτέλεσμα του ανοσοποιητικού τους συστήματος.
Η υψηλή ευσυνειδησία, λοιπόν, φαίνεται να αποδίδει ως προς τη μακροζωία, μέσω πολλαπλών συμπεριφορικών και βιολογικών οδών. Εάν έχετε χαμηλή ευσυνειδησία, υπάρχει ελπίδα. Κάποιος μπορεί να μάθει να είναι πιο ευσυνείδητος μέσω σκόπιμης πρακτικής. Η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει στη βελτίωση της ευσυνειδησίας.
Τέλος, η έρευνα έδειξε ότι η προσωπικότητα, γενικά, και η ευσυνειδησία, ειδικότερα, μπορούν να αλλάξουν και τείνουν να βελτιώνονται με την ηλικία. Έτσι, η χαμηλή ευσυνειδησία σας θα μπορούσε να βελτιωθεί μόνη της με την πάροδο του χρόνου.
Απόδοση: Γεωργιάννα Βιολάτου – Ψυχολόγος
Επιμέλεια: Ισμήνη Τσοχαλή, επιμελήτρια κειμένων
Πηγή
*Απαγορεύεται ρητώς η αναπαραγωγή χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων της ιστοσελίδας*