![γυναίκα ανακαλύπτει τους δύο τύπους των ναρκισσιστών και τι πυροδοτεί τον καθένα τους](/images/Arthra_Psixikis_Ygeias/psychikes_diataraxes/narkissismos/DyoTypoiNarkissistwn_f.jpg)
Δεν είναι όλοι οι ναρκισσιστές ίδιοι και μερικοί είναι εξαιρετικά ανασφαλείς.
Σίγουρα έχετε γνωρίσει στη ζωή σας έναν ναρκισσιστή. Κάποιον που νομίζει ότι είναι καλύτερος από όλους τους άλλους, κυριαρχεί στη συζήτηση και λατρεύει τα φώτα της δημοσιότητας. Αλλά οι ψυχολόγοι συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο ότι δεν είναι όλοι οι ναρκισσιστές ίδιοι - μερικοί είναι, στην πραγματικότητα, εξαιρετικά ανασφαλείς.
Στη νέα μας εργασία, που δημοσιεύτηκε στο Personality and Social Psychology Bulletin, περιγράφουμε τους ξεχωριστούς τύπους - και τι τους κινητοποιεί.
Ο μύθος του Νάρκισσου μας προειδοποιεί για τους κινδύνους της υπερβολικής αυτο-αγάπης, της αυτοαπορρόφησης και της έλλειψης ενσυναίσθησης για τους άλλους. Είχε βαθιά επιρροή στον δυτικό πολιτισμό, την τέχνη και τη λογοτεχνία.
Ο ναρκισσισμός είναι επίσης ένα δημοφιλές θέμα στην ψυχολογία. Ο Άγγλος γιατρός Havelock Ellis αναγνώρισε για πρώτη φορά τον ναρκισσισμό ως ψυχική διαταραχή στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Σίγκμουντ Φρόιντ θεώρησε ότι ο ναρκισσισμός είναι φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης ενός παιδιού, αλλά υποστήριξε ότι μπορεί να γίνει διαταραχή αν επιμένει μετά την εφηβεία και στην ενήλικη ζωή.
Στη σύγχρονη ψυχολογία, ο ναρκισσισμός συνήθως εννοείται ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας, το οποίο βρίσκεται σε ένα φάσμα. Ορισμένοι άνθρωποι είναι περισσότερο ναρκισσιστές, άλλοι λιγότερο. Ο ναρκισσισμός συνήθως περιλαμβάνει μια διογκωμένη άποψη για τον εαυτό του, μια αίσθηση ανωτερότητας και δικαιώματος και μια έλλειψη ενδιαφέροντος για τους άλλους. Το παραπάνω πορτρέτο ενός ναρκισσιστή είναι οικείο. Αλλά δεν είναι το μοναδικό.
Διαβάστε σχετικά: Ναρκισσιστική προσωπικότητα: η αίσθηση τελειότητας, η κατάρρευση από την κριτική και η εύθραυστη αυτοεκτίμηση
Μεγαλοπρέπεια έναντι ευαλωτότητας
Στην έρευνά μας, διερευνήσαμε δύο τύπους ναρκισσισμού που είχαν εντοπιστεί προηγουμένως: τον μεγαλοπρεπή και τον ευάλωτο.
Οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές είναι αλαζόνες, κυρίαρχοι και εξωστρεφείς. Τείνουν να έχουν υψηλή αυτοεκτίμηση, να είναι τολμηροί και διεκδικητικοί και να αισθάνονται ευτυχισμένοι και σίγουροι για τη ζωή τους.
Οι ευάλωτοι ναρκισσιστές, από την άλλη πλευρά, είναι αποσυρμένοι, νευρωτικοί και ανασφαλείς. Τείνουν να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, να είναι υπερευαίσθητοι και να αισθάνονται αγχωμένοι και καταθλιπτικοί.
Ωστόσο, αυτοί οι δύο τύποι ναρκισσιστών έχουν επίσης κάτι κοινό. Και οι δύο είναι εγωιστές, αισθάνονται ότι δικαιούνται ειδική μεταχείριση και προνόμια και σχετίζονται με τους άλλους με ανταγωνιστικούς τρόπους.
Μπορεί να είστε σε θέση να αναγνωρίσετε τους δύο τύπους ναρκισσιστών από τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται σε κοινωνικές καταστάσεις. Οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές είναι κοινωνικά ικανοί. Είναι πιθανό να είναι κυρίαρχοι και γοητευτικοί.
Οι ευάλωτοι ναρκισσιστές, από την άλλη πλευρά, είναι λιγότερο ικανοί κοινωνικά. Είναι πιθανό να είναι ντροπαλοί και αγχωμένοι σε κοινωνικές καταστάσεις. Επιπλέον, ενώ οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές είναι ευθύβολοι και διεκδικητικοί στην επιδίωξη των στόχων τους, επιδιώκοντας να μεγιστοποιήσουν την επιτυχία, οι ευάλωτοι ναρκισσιστές είναι δειλοί και αμυντικοί, επιδιώκοντας να ελαχιστοποιήσουν την αποτυχία.
Στην έρευνά μας, εξετάσαμε τα κοινωνικά κίνητρα και τις αντιλήψεις τόσο των μεγαλοπρεπών όσο και των ευάλωτων ναρκισσιστών. Συγκεκριμένα, διερευνήσαμε τις επιθυμίες τους να αποκτήσουν κοινωνικό κύρος και κοινωνική ένταξη. Εξετάσαμε επίσης κατά πόσον θεωρούσαν ότι είχαν επιτύχει στην επίτευξη της κοινωνικής θέσης και της κοινωνικής ένταξης.
Το κοινωνικό κύρος αναφέρεται στο να είναι κάποιος σεβαστός και να τον θαυμάζουν οι άλλοι. Περιλαμβάνει το να ξεχωρίζει κανείς και να θεωρείται σημαντικό πρόσωπο στην κοινωνική ιεραρχία. Αντίθετα, η κοινωνική ένταξη αναφέρεται στο να είναι κάποιος αρεστός και αποδεκτός από τους άλλους. Περιλαμβάνει την καλή προσαρμογή με τους άλλους ως μέρος της κοινωνικής κοινότητας.
Κάθε άτομο μπορεί να έχει ή να επιθυμεί τόσο το κύρος όσο και την κοινωνική ένταξη, μόνο το ένα από τα δύο ή κανένα από τα δύο. Για παράδειγμα, στην τηλεοπτική σειρά The Simpsons, ο χαρακτήρας του κ. Burns έχει υψηλό κύρος αλλά δεν είναι ιδιαίτερα αρεστός και αποδεκτός, ενώ ο χαρακτήρας του Homer Simpson είναι αρεστός και αποδεκτός αλλά δεν έχει υψηλό κύρος.
Πραγματοποιήσαμε δύο μελέτες, με 676 ενήλικες και έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αξιολογήσαμε τα επίπεδα τόσο του μεγαλοπρεπούς όσο και του ευάλωτου ναρκισσισμού τους. Αξιολογήσαμε επίσης τον βαθμό στον οποίο επιθυμούσαν το κύρος και την ένταξη, καθώς και τον βαθμό στον οποίο αισθάνονταν ότι είχαν επιτύχει τους στόχους τους.
Διαπιστώσαμε ότι τόσο οι μεγαλοπρεπείς όσο και οι ευάλωτοι ναρκισσιστές επιθυμούσαν έντονα την κοινωνική θέση. Είναι ενδιαφέρον ότι, ενώ οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές θεωρούσαν ότι πέτυχαν να αποκτήσουν αυτό το κύρος, οι ευάλωτοι ναρκισσιστές θεωρούσαν ότι δεν απέκτησαν το κύρος που τους άξιζε.
Επιπλέον, οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές δεν αισθάνονταν ότι είχαν επιτύχει την κοινωνική ένταξη, αλλά ούτε και την επιθυμούσαν ιδιαίτερα.
Αντίθετα, οι ευάλωτοι ναρκισσιστές επίσης δεν αισθάνονταν ότι είχαν επιτύχει την κοινωνική ένταξη αλλά την επιθυμούσαν έντονα. Οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές αισθάνονταν επομένως ότι είχαν επιτύχει τους κοινωνικούς τους στόχους, αλλά οι ευάλωτοι ναρκισσιστές όχι.
Και οι δύο τύποι ναρκισσιστών αποζητούν τον σεβασμό και τον θαυμασμό των άλλων. Αλλά ενώ οι μεγαλοπρεπείς ναρκισσιστές μπορεί να δείχνουν στη διαπροσωπική σκηνή, κατακτώντας θριαμβευτικά τα φώτα της δημοσιότητας, ο ευάλωτος αντίπαλός τους μπορεί να είναι ένας παίκτης που παραμονεύει στο περιθώριο, αγανακτισμένος αναζητώντας, αλλά αποτυγχάνοντας να λάβει το χειροκρότημα που λαχταρά.
Έρευνα: Nikhila Mahadevan et al, Desperately Seeking Status: How Desires for, and Perceived Attainment of, Status and Inclusion Relate to Grandiose and Vulnerable Narcissism, Personality and Social Psychology Bulletin (2021). DOI: 10.1177/01461672211021189
Aπόδοση Επιμέλεια: PsychologyNow.gr
*Απαγορεύεται ρητώς η αναπαραγωγή χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων της ιστοσελίδας*